Επαγγελματικό απόρρητο και cloud για δικηγόρους
21 Οκτωβρίου 2026
Ναι, ο δικηγόρος μπορεί να χρησιμοποιεί υπηρεσίες cloud για τους φακέλους του, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνει εύλογα μέτρα ώστε το περιεχόμενο να μην είναι προσβάσιμο σε τρίτους: κρυπτογράφηση, αξιόπιστος πάροχος με φιλοξενία κατά προτίμηση στην ΕΕ, σύμβαση εμπιστευτικότητας και επεξεργασίας, και σωστός έλεγχος πρόσβασης εντός του γραφείου. Το απόρρητο δεν απαγορεύει την τεχνολογία· απαιτεί επιμέλεια στην επιλογή της. Το κείμενο εντάσσεται στον οδηγό Ψηφιακό δικηγορικό γραφείο.
Τι προστατεύει το απόρρητο
Ο Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013) επιβάλλει στον δικηγόρο να τηρεί απόρρητο ό,τι πληροφορήθηκε κατά την άσκηση του λειτουργήματος, ενώ η παραβίαση επαγγελματικής εχεμύθειας έχει και ποινικές συνέπειες (άρθρο 371 ΠΚ). Η υποχρέωση καλύπτει όχι μόνο όσα σας είπε ο εντολέας, αλλά και έγγραφα, αλληλογραφία, ακόμη και το ίδιο το γεγονός της ανάθεσης σε ορισμένες περιπτώσεις. Κάθε μέσο αποθήκευσης, φυσικό ή ψηφιακό, πρέπει επομένως να αξιολογείται με βάση το ερώτημα: ποιος άλλος μπορεί να το διαβάσει;
Cloud έναντι τοπικού υπολογιστή: ρεαλιστική σύγκριση
| Κίνδυνος | Τοπικός server/PC | Επαγγελματικό cloud |
|---|---|---|
| Κλοπή ή βλάβη υλικού | Υψηλός αν δεν υπάρχουν αντίγραφα εκτός γραφείου | Χαμηλός, με γεωγραφικά αντίγραφα |
| Ransomware | Συχνά κρυπτογραφεί και τα συνδεδεμένα αντίγραφα | Περιορίζεται με εκδόσεις και απομονωμένα backup |
| Πρόσβαση τρίτου | Όποιος έχει φυσική πρόσβαση ή τον κωδικό | Εξαρτάται από 2FA, ρόλους, συμβατικές εγγυήσεις |
| Ενημερώσεις ασφαλείας | Ευθύνη του γραφείου | Ευθύνη του παρόχου |
Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι κάθε cloud είναι ασφαλές. Σημαίνει ότι ο σωστά επιλεγμένος πάροχος συχνά προσφέρει υψηλότερο επίπεδο προστασίας από όσο μπορεί ρεαλιστικά να εξασφαλίσει ένα μικρό γραφείο μόνο του. Για τις γενικότερες διαφορές δείτε και το Cloud ή εγκατάσταση στον υπολογιστή.
Τα επτά κριτήρια για τον πάροχο
- Τόπος φιλοξενίας: κέντρα δεδομένων στην ΕΕ. Αν υπάρχουν διαβιβάσεις εκτός ΕΕ, ποιος μηχανισμός του Κεφαλαίου V GDPR τις καλύπτει.
- Κρυπτογράφηση κατά τη μεταφορά (TLS) και κατά την αποθήκευση.
- Σύμβαση επεξεργασίας κατά το άρθρο 28 GDPR, με ρητή εμπιστευτικότητα του προσωπικού του παρόχου.
- Κατάλογος υπεργολάβων (hosting, email, AI) και ενημέρωση για αλλαγές.
- Διαχωρισμός δεδομένων ανά γραφείο και περιορισμένη, καταγεγραμμένη πρόσβαση υποστήριξης.
- Εξαγωγή και διαγραφή: μπορείτε να πάρετε όλα τα δεδομένα σας σε αναγνώσιμη μορφή και να ζητήσετε διαγραφή.
- Χρήση δεδομένων για AI: δέσμευση ότι το περιεχόμενο των φακέλων δεν χρησιμοποιείται για εκπαίδευση μοντέλων.
Τα μέτρα που εξαρτώνται από εσάς
Ο καλύτερος πάροχος δεν σας προστατεύει αν ο κωδικός σας είναι «123456». Η ευθύνη μοιράζεται:
- Ενεργοποιήστε 2FA για όλους τους χρήστες.
- Δώστε σε κάθε συνεργάτη μόνο τα δικαιώματα που χρειάζεται· ο ασκούμενος δεν χρειάζεται πρόσβαση στα οικονομικά.
- Κλειδώστε τα κινητά και τα laptop με κρυπτογράφηση δίσκου.
- Μην κατεβάζετε φακέλους σε δημόσιους υπολογιστές.
- Αφαιρέστε αμέσως την πρόσβαση συνεργατών που αποχωρούν.
Περισσότερα στο Ασφαλή αντίγραφα και κωδικοί και στο GDPR για δικηγορικά γραφεία.
Κοινή χρήση με τον πελάτη
Η αποστολή εγγράφων ως συνημμένα σε απλό email είναι το πιο αδύναμο σημείο. Προτιμήστε σύνδεσμο με περιορισμένη διάρκεια ή αποστολή για υπογραφή μέσω πλατφόρμας (βλ. Ηλεκτρονική υπογραφή εγγράφων). Επιβεβαιώνετε τη διεύθυνση email του πελάτη πριν στείλετε ευαίσθητο έγγραφο· η λάθος αυτόματη συμπλήρωση παραλήπτη είναι από τις συχνότερες αιτίες διαρροής.
Ερωτήσεις που να θέσετε γραπτώς στον πάροχο
Οι απαντήσεις σε ιστοσελίδες πωλήσεων είναι συχνά γενικόλογες. Ζητήστε γραπτή απάντηση σε συγκεκριμένα ερωτήματα και κρατήστε την στο αρχείο σας ως τεκμήριο επιμέλειας:
- Σε ποια χώρα και σε ποιον πάροχο υποδομής φιλοξενούνται τα δεδομένα και τα αντίγραφα ασφαλείας;
- Ποιοι υπάλληλοί σας μπορούν τεχνικά να δουν το περιεχόμενο των φακέλων, υπό ποιες συνθήκες, και καταγράφεται η πρόσβαση;
- Πόσο γρήγορα θα με ενημερώσετε σε περίπτωση περιστατικού ασφαλείας;
- Αν διακόψω τη συνεργασία, σε πόσο χρόνο και σε ποια μορφή παίρνω τα δεδομένα μου, και πότε διαγράφονται οριστικά;
- Χρησιμοποιούνται υπηρεσίες τρίτων για λειτουργίες AI, και τι λαμβάνουν ακριβώς;
Αιτήματα αρχών για πρόσβαση στα δεδομένα
Ένα θεμιτό ερώτημα είναι τι γίνεται αν μια αρχή ζητήσει από τον πάροχο δεδομένα που φιλοξενεί. Ο πάροχος εντός ΕΕ υπόκειται στο ευρωπαϊκό δίκαιο και στις δικονομικές εγγυήσεις του, ενώ πάροχοι με μητρική εκτός ΕΕ μπορεί να υπόκεινται και σε αλλοδαπές ρυθμίσεις. Η σύμβαση πρέπει να προβλέπει ότι ο πάροχος σας ενημερώνει, όπου επιτρέπεται, για τέτοια αιτήματα. Το ζήτημα αυτό είναι επιπλέον λόγος να προτιμάτε φιλοξενία και πάροχο εντός ΕΕ.
Μετάβαση χωρίς κενό απορρήτου
Η μεταφορά από τον παλιό υπολογιστή στο cloud είναι από μόνη της στιγμή κινδύνου: αρχεία αντιγράφονται σε USB, αποστέλλονται σε τεχνικούς, μένουν σε προσωρινούς φακέλους. Ορίστε ποιος κάνει τη μεταφορά, με ποιο μέσο, και διαγράψτε με ασφάλεια τα ενδιάμεσα αντίγραφα όταν ολοκληρωθεί. Αν ο παλιός υπολογιστής αποσύρεται, ο δίσκος πρέπει να διαγραφεί με ασφαλή μέθοδο ή να καταστραφεί, όχι απλώς να «φορμαριστεί».
Συχνές ερωτήσεις
Υπάρχει απόφαση του ΔΣ ή του Συλλόγου που απαγορεύει το cloud;
Δεν γνωρίζουμε γενική απαγόρευση. Επειδή οι Σύλλογοι μπορεί να εκδίδουν οδηγίες, ελέγξτε τυχόν ισχύουσες κατευθύνσεις του δικού σας Συλλόγου.
Αρκεί η φιλοξενία στην ΕΕ;
Είναι σημαντική αλλά όχι επαρκής. Χρειάζονται επίσης κρυπτογράφηση, σύμβαση επεξεργασίας και σωστός έλεγχος πρόσβασης.
Τι κάνω αν ο πάροχος υποστεί παραβίαση;
Ο πάροχος οφείλει να σας ενημερώσει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Εσείς, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, αξιολογείτε αν πρέπει να γνωστοποιηθεί στην ΑΠΔΠΧ και να ενημερωθούν οι πελάτες.
Το NomikApp φιλοξενεί τα δεδομένα με κρυπτογράφηση, ρόλους χρηστών και ιστορικό ενεργειών, ώστε το απόρρητο να εξυπηρετείται και όχι να υπονομεύεται από τη μετάβαση στο cloud. Αν σας ενδιαφέρει, δοκιμάστε δωρεάν.